Betonrot is geen echte rotting, maar een corrosieproces: de stalen wapening in gewapend beton begint te roesten, waarna het roest in volume toeneemt en de dunne betonlaag daarboven — de betondekking — met grote kracht wegdrukt. Het gevolg is afschilferend beton (spalling), roestbruine vlekken en uiteindelijk blootliggende wapeningsstaven.

Oorzaken

Carbonatatie is de meest voorkomende oorzaak. CO₂ uit de lucht dringt geleidelijk in het beton en verlaagt de pH van circa 13 naar onder de 9. Daardoor verliest de wapening zijn passiverende oxidelaag en begint te roesten. Hoe poreuzer het beton en hoe dunner de dekking, hoe sneller dit gaat.

Chloride-indringing is de tweede hoofdoorzaak. Dooizout (van wegen en parkeergarages) of een zeeklimaat brengen chloride-ionen in het beton. Chloriden doorbreken de passiverende laag ook bij hoge pH, en leiden tot een agressievere, putcorrosie.

Galerijen, balkons en funderingspalen uit de jaren ‘60–‘70 zijn extra kwetsbaar: destijds werd vaak gewerkt met een te kleine dekking en minder dicht beton.

Aanpak

Een correcte aanpak begint altijd met onderzoek:

  • Meting van de carbonatatiediepte (fenolftaleïne-test)
  • Chloridegehalte-bepaling
  • Dekkingsmeting met covermeters

Daarna volgt reparatie of bescherming volgens NEN-EN 1504 (de Europese norm voor betonreparatie). Mogelijke maatregelen zijn: uitkappen van aangetast beton, reinigen van de wapening, aanbrengen van reparatiemortel en coatings, of kathodische bescherming bij zware chloride-aantasting.

Puur cosmetisch dichtsmeren zonder oorzaakbestrijding lost niets op — het corrosieproces gaat gewoon door onder de nieuwe laag.

Voordelen van vroegtijdig ingrijpen

  • Structurele veiligheid blijft gewaarborgd
  • Reparatiekosten zijn aanzienlijk lager dan bij vergevorderde schade
  • Langere levensduur van de constructie

Nadelen / aandachtspunten

  • Onderzoek en NEN-EN 1504-conforme reparatie zijn kostbaar
  • Bij zware chloride-aantasting is vervanging soms de enige duurzame optie
  • Herhaling van de schade als onderliggende oorzaak (dekking, waterdichting) niet wordt aangepakt